
Mail phishingowy rzadko wygląda jak „wygrałeś milion”. Częściej to faktura od niby znajomego dostawcy, informacja o paczce albo wiadomość od księgowej z archiwum „uzgodnienie sald”. Otwiera się go, bo wygląda jak zwykła praca.
Poniżej typowe przykłady, prosta kontrola, którą zrobi każdy pracownik, i ustawienia, które usuwają większość ryzyka.
Sprawdzaj pełny adres nadawcy, najeżdżaj kursorem na link przed kliknięciem i każdą zmianę numeru konta potwierdzaj telefonicznie. Technicznie chronią SPF, DKIM i DMARC na Twojej domenie, filtr antyspamowy i logowanie dwuetapowe do poczty.
Jakie maile dostaje mała firma
- „InPost: paczka czeka, dopłać 1,99 zł do dostawy” z linkiem do podobnej strony;
- „Dostęp do bankowości zablokowany, potwierdź dane” z logo PKO BP albo mBanku;
- mail od dostawcy z nowym numerem konta do przelewu, choć pisze nie on, tylko ktoś z podobnego adresu;
- „Faktura” albo „Uzgodnienie sald” w załączniku .zip, .html lub dokument, który prosi o „włączenie zawartości”;
- „Twoja skrzynka jest pełna, zaloguj się, żeby nie stracić wiadomości”.
Najdroższy jest trzeci. Pieniądze trafiają na obce konto i odzyskać je jest prawie niemożliwe.
Jak sprawdzić mail w minutę
- Spójrz na pełny adres nadawcy, nie tylko na nazwę. „InPost” z adresu inpost-paczka24.com to nie InPost.
- Najedź kursorem na link i przeczytaj adres na dole ekranu. Jeśli nie zgadza się ze stroną firmy, nie klikaj.
- Uważaj, gdy mail naciska: „pilne”, „w ciągu 24 godzin”, „konto zostanie usunięte”.
- Nie otwieraj niespodziewanych archiwów i plików .html, nawet od znajomych.
- Każdą zmianę numeru konta potwierdzaj telefonem pod numer, który już znasz, a nie z maila.
Co ustawić w poczcie i domenie
Część pracy można oddać technice, żeby nie polegać tylko na uważności ludzi:
- SPF, DKIM i DMARC na Twojej domenie. Nie pozwalają oszustom wysyłać maili w Twoim imieniu, a Twoim wiadomościom pomagają nie trafiać do spamu.
- Filtr antyspamowy i antywirusowy przed skrzynkami, który sprawdza linki i załączniki.
- Logowanie dwuetapowe do poczty. Nawet jeśli hasło wycieknie, bez kodu z telefonu nikt nie wejdzie.
- Osobne skrzynki na faktury i na ogólne zapytania, żeby księgowość widziała tylko to, co potrzebne.
- Krótkie szkolenie dla zespołu raz na pół roku, na prawdziwych przykładach maili, które przyszły właśnie do Was.
Co zrobić, jeśli ktoś już kliknął
Nie zawstydzać pracownika, tylko działać szybko:
- Od razu zmienić hasło do poczty i zakończyć wszystkie aktywne sesje.
- Sprawdzić reguły przekierowania w skrzynce. Oszuści często dodają ciche przekierowanie maili na swój adres.
- Jeśli podano dane karty lub logowania do banku, zadzwonić do banku i zablokować kartę.
- Jeśli zapłacono na podrobiony numer konta, natychmiast zgłosić to w banku: czasem przelew da się jeszcze zatrzymać.
- Uprzedzić współpracowników i klientów, jeśli z Twojej skrzynki mogły wyjść maile.
Kiedy wezwać specjalistę
Zwróć się do specjalisty IT, jeśli nie wiesz, czy SPF, DKIM i DMARC są ustawione, jeśli z Twojego adresu wysłano już phishing, jeśli skrzynka została przejęta albo jeśli maile phishingowe przychodzą codziennie mimo filtra.
Możemy sprawdzić Twoją pocztę i domenę, pokazać, które maile przechodzą przez filtr, i poprawić ustawienia. Cenę i termin podamy przed rozpoczęciem pracy. Jeśli chcesz przy okazji zabezpieczyć stronę, zacznij od monitoringu i kopii zapasowych.
Najczęstsze pytania
Czy wystarczy antywirus na komputerze?
Nie. Antywirus wyłapuje szkodliwe pliki, ale mail z linkiem do fałszywej strony logowania często go omija. Potrzebny jest filtr na poziomie poczty, 2FA i uważni ludzie.
Ile trwa ustawienie SPF, DKIM i DMARC?
Zwykle kilka godzin pracy plus do doby, zanim zmiany w DNS zaczną działać. Potem warto przez kilka tygodni czytać raporty DMARC.
Najczęściej zadawane pytania
Jak mogę szybko sprawdzić, czy e-mail jest phishingowy? +
Sprawdź pełny adres nadawcy oraz najedź kursorem na link, aby zobaczyć prawdziwy adres. Jeśli cokolwiek się nie zgadza lub mail wywiera presję, lepiej go nie otwierać.
Jakie zabezpieczenia powinienem ustawić w mojej domenie? +
Zainstaluj SPF, DKIM i DMARC, aby zapobiec oszustwom wysyłającym maile w Twoim imieniu. Dodatkowo, warto zastosować filtr antyspamowy i logowanie dwuetapowe do poczty.
Co zrobić, jeśli ktoś z mojego zespołu kliknął w phishingowy link? +
Natychmiast zmień hasło do poczty i zakończ wszystkie aktywne sesje. Sprawdź również reguły przekierowania w skrzynce oraz skontaktuj się z bankiem, jeśli podano dane karty.
Ile czasu zajmuje ustawienie SPF, DKIM i DMARC? +
Ustawienie SPF, DKIM i DMARC zajmuje zwykle kilka godzin pracy, a zmiany w DNS mogą zacząć działać do 24 godzin. Po tym warto przez kilka tygodni monitorować raporty DMARC.


